โครงการพระราชดำริด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ

โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ


การพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการเพาะปลูกหรือการชลประทาน นับว่าเป็นงานที่มีความสำคัญและมีประโยชน์อย่างสำหรับประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ ในการช่วยให้เกษตรกรทำการเพาะปลูกได้อย่างสมบูรณ์ตลอดปี ในปัจจุบันพื้นที่การเพาะปลูกนอกเขตชลประทาน ซึ่งต้องอาศัยเพียงน้ำฝนและน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติเป็นหลัก ทำให้พืชได้รับน้ำไม่สม่ำเสมอตามที่พืชต้องการ อีกทั้งความผันแปรเนื่องจากฝนตกไม่พอเหมาะกับความต้องการ เป็นผลให้ผลผลิตที่ได้รับไม่ดีเท่าที่ควร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงให้ความสนพระราชหฤทัยเกี่ยวกับการพัฒนาแหล่งน้ำมากกว่าโครงการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริประเภทอื่น ทรงให้ความสำคัญในลักษณะ น้ำคือชีวิตดังพระราชดำรัส ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน เมื่อวันที่ ๑๗ มีนาคม ๒๕๒๙ ความตอนหนึ่งว่า “...หลักสำคัญว่าต้องมีน้ำบริโภค น้ำใช้ น้ำเพื่อการเพาะปลูก เพราะว่าชีวิตอยู่ที่นั่น ถ้ามีน้ำคนอยู่ได้ ถ้าไม่มีน้ำ คนอยู่ไม่ได้ ไม่มีไฟฟ้าคนอยู่ไม่ได้ แต่ถ้ามีไฟฟ้าไม่มีน้ำคนอยู่ไม่ได้...


การพัฒนาแหล่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มีหลักและวิธีการสำคัญๆ คือ ด้านแหล่งน้ำ


๑) การพัฒนาแหล่งน้ำจะเป็นรูปแบบใดต้องเหมาะสมกับรายละเอียดสภาพภูมิประเทศเสม


๒) การพัฒนาวางโครงการพัฒนาแหล่งน้ำ ต้องเหมาะสมกับสภาพแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีแต่ละท้องถิ่นเสมอ


๓) พิจารณาถึงความเหมาะสมในด้านเศรษฐกิจและสังคมของท้องถิ่น หลีกเลี่ยงการเข้าไปสร้างปัญหาความเดือดร้อนให้กัลป์คนกลุ่มหนึ่ง โดยสร้างประโยชน์ให้กับคนอีกกลุ่มหนึ่ง ไม่ว่าประโยชน์ทางด้านเศรษฐกิจเกี่ยวกับการลงทุนนั้น จะมีความเหมาะสมเพียงใดก็ตามด้วยเหตุนี้การทำงานโครงการพัฒนาแหล่งน้ำทุกแห่งจึงพระราชทานพระราชดำริไว้ว่าราษฎรในหมู่บ้านซึ่งได้รับประโยชน์จะดำเนินการแก้ปัญหาเรื่องที่ดิน โดยจัดการช่วยเหลือผู้ที่เสียประโยชน์ตามความเหมาะสมที่จะตกลงกันเอง เพื่อให้ทางราชการสามารถเข้าไปใช้ที่ดินทำการก่อสร้างได้โดยไม่ต้องจัดซื้อที่ดิน ซึ่งเป็นพระบรมราโชบายที่มุ่งหวังให้ราษฎรสังคมของตนเอง และมีความหวงแหนที่จะต้องดูแลบำรุงรักษาสิ่งก่อสร้างนั้นต่อไปด้วย


โครงการพัฒนาแหล่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อาจแบ่งออกได้เป็น ๕ ประเภทดังต่อไปนี้


๑) โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการเพาะปลูก และอุปโภคบริโภคได้แก่ อ่างเก็บน้ำและฝายทดน้ำ


๒) โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการรักษาต้นน้ำลำธาร


๓) โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำ


๔) โครงการระบายน้ำออกจากพื้นที่ลุ่ม


๕) โครงการบรรเทาอุทกภัย


อย่างไรก็ตามโครงการพัฒนาแหล่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ส่วนใหญ่จะมีวัตถุประสงค์เพื่อการเกษตรเป็นสำคัญ แต่มีการพัฒนาแหล่งน้ำหลายๆ โครงการที่มีวัตถุประสงค์หลายๆ อย่างพร้อมกันไป อาทิ เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ โครงการพัฒนาที่ลุ่มน้ำปากพนังอันเนื่องมาจากพระราชดำริ โครงการแก้มลิง เป็นต้น


โครงการพัฒนาแหล่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริสามารถก่อให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนและประเทศชาติเป็นส่วนรวม ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว พอสรุปได้ดังนี้


๑. ช่วยให้พื้นที่เพาะปลูกมีน้ำอย่างอุดมสมบูรณ์ สามารถทำการเพาะปลูกได้ทั้งฤดูฝนและฤดูแล้ง ช่วยให้ได้ผลิตผลมากขึ้นและสามารถทำการเพาะปลูกครั้งที่สองได้ เป็นการช่วยให้ราษฎรมีรายได้มากขึ้น


๒. ในบางท้องที่เคยมีน้ำท่วมขัง จนไม่สามารถใช้ทำการเพาะปลูกได้ หรือไม่ได้ผลดีเท่าที่ควรโครงการระบายน้ำออกจากพื้นที่ลุ่มอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เช่น บริเวณขอบพรุ ทำให้พื้นที่แห้งจนสามารถจัดสรรให้ราษฎรที่ไม่มีที่ดินเป็นของตนเองเข้าทำกินได้ ช่วยให้ไม่ไปบุกรุกทำลายป่าหาที่ทำกินแห่งอื่นๆ ต่อไป ซึ่งเป็นการช่วยรักษาป่าไม้อันเป็นทรัพยากรของธรรมชาติไว้ได้


๓. เมื่อมีการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดต่างๆ ไว้ และมีการปล่อยพันธุ์ปลา ทำให้ราษฎรตามหมู่บ้านที่อยู่ใกล้เคียงสามารถมีปลาบริโภคภายในครอบครัว หรือมีรายได้เสริมเพิ่มขึ้น


๔. ช่วยให้ราษฎรมีน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคที่สะอาดอย่างพอเพียงตลอดปี ทำให้ราษฎรมีสุขภาพพลานามัยดีขึ้น และยังช่วยให้มีแหล่งน้ำสำหรับการเลี้ยงสัตว์ด้วย


๕. บางโครงการจะเป็นประเภทเพื่อเทาอุทกภัยในเขตชุมชนเมืองใหญ่ๆ เช่น กรุงเทพมหานครและปริมณฑล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา อำเภอหนองใหญ่ จังหวัดชุมพร ซึ่งช่วยลดความเสียหายต่อระบบเศรษฐกิจทั้งภาคเอชนและภาครัฐบาลเป็นอันมาก


๖. โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำ จะช่วยให้ราษฎรที่อยู่ในป่าเขาในท้องที่ทุรกันดารได้มีไฟฟ้าให้สำหรับแสงสว่างในครัวเรือนได้


๗. โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการรักษาต้นน้ำลำธารอันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยการสร้างฝายเก็บกักบริเวณน้ำลำธารเป็นชั้นๆ พร้อมระบบกระจายจากฝายต่างๆ ไปสู่พื้นที่สองฝั่งของลำธารทำให้พื้นดินชุ่มชื้น และป่าไม้ตามแนวสองฝั่งลำธารเขียวชอุ่มตลอดปี ลักษณะเป็นป่าเปียกสำหรับป้องกันไฟป่าเป็นแนวกระจายไปทุ่งบริเวณต้นน้ำลำธาร ทำให้ทรัพยากรธรรมชาติมีความอุดมสมบูรณ์ต่อไป


กล่าวได้ว่างานพัฒนาแหล่งน้ำนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงทำทุกอย่าง ทุกขั้นตอนดังที่นายปราโมทย์ ไม้กลัด เล่าให้ประชาชาติธุรกิจ ฉบับวันที่ ๕-๑๐ ตุลาคม ๒๕๓๘ ดังนี้


“...งานของพระองค์ท่านมีตั้งแต่ ถ้าน้ำขาดแคลนก็จัดหาน้ำ และเมื่อน้ำท่วม น้ำมากก็จัดการบรรเทาให้น้อยลง เมื่อมีน้ำเน่าเสียก็จ้องจัดการทำงานด้านน้ำทั้งหมด ท่านจะทราบปัญหาอย่างละเอียด…”


ตัวอย่างโครงการประกอบด้วย


โครงการแก้มลิง


โครงการแก้มลิง “...เมื่ออายุ ๕ ขวบ มีลิงเอากล้วยไปให้มันเคี้ยว เคี้ยว แล้วใส่ในแก้มลิง ตกลง โครงการแก้มลิงนี้มีที่เกิด เมื่อเราอายุ ๕ ขวบ ก็นี่เป็นเวลา ๖๓ ปี มาแล้ว ลิงสมัยโน้นลิงโบราณเขาก็มีแก้มลิงแล้ว เขาเคี้ยว แล้วเอาเข้าไปเก็บในแก้ม น้ำท่วมลงมา ถ้าไม่ทำ โครงการแก้มลิงเพื่อที่จะเอาน้ำนี้ไปเก็บไว้...


พระราชดำรัสในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ ๔ ธันวาคม ๒๕๓๘


โครงการแก้มลิงเป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมในกรุงเทพมหานครและปริมณฑลโดยการขุดลอกคลองชายฝั่งตะวันตกและฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยาให้เป็นคลองพักน้ำขนาดใหญ่หรือ แก้มลิงแล้วระบายน้ำออกสู่ทะเลโดยใช้หลักทฤษฎีแรงโน้มถ่วงของโลก หรือน้ำขึ้นน้ำลงตามธรรมชาติ ซึ่งปัจจุบันโครงการแก้มลิงยังได้ขยายการดำเนินงานไปที่โครงการบรรเทาอุทกภัยตามพระราชดำริ (แก้มลิงหนองใหญ่) จังหวัดชุมพร และโครงการบรรเทาอุทกภัยพื้นที่ลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภา อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วมอีกด้วย



เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์


“...เขื่อนป่าสัก ที่ตอนแรกวางแผนให้จุได้ ๑,๓๕๐ ล้านลูกบาศก์เมตร แต่แก้ไปแก้มาก็เหลือ ๗๕๐ ล้านกว่าๆ ตามตัวเลขที่ให้ไว้นี้ แม้เขื่อนป่าสักเขื่อนเดียว ก็พอ พอสำหรับการบริโภคแน่นอนไม่แห้ง...”


เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ สร้างขึ้นเพื่อให้มีน้ำไว้ใช้ในการเกษตรในฤดูแล้ง และเป็นการป้องกันบรรเทาน้ำท่วมบริเวณลุ่มน้ำป่าสัก และลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างในฤดูน้ำหลากและบรรเทาปัญหาน้ำเน่าเสียในกรุงเทพมหานคร และเมืองใหญ่ในภาคกลาง อีกทั้งเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลาและสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งด้วย


โครงการเขื่อนคลองท่าด่านอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนครนายก


“โครงการนี้คือสร้างอ่างเก็บน้ำ ๒ แห่ง แห่งหนึ่งคือที่แม่น้ำป่าสัก อีกแห่งหนึ่งที่แม่น้ำนครนายก สองแห่งรวมกันจะเก็บกักน้ำเหมาะสมพอเพียง สำหรับการบริโภค การใช้ในเขตกรุงเทพฯ และเขตใกล้เคียงที่ราบลุ่มของประเทศไทยนี้...”


“โครงการนี้เป็นโครงการที่อยู่ในวิสัยที่จะทำได้แม้จะต้องเสียค่าใช้จ่ายไม่ใช่น้อย แต่ถ้าดำเนินการไปเดี๋ยวนี้อีก ๕-๖ ข้างหน้า เราสบายและถ้าไม่ทำอีก ๕-๖ ปีข้างหน้า ราคาค่าก่อสร้าง ค่าดำเนินการก็จะสูงขึ้น ๒ เท่า ๓ เท่า ลงท้ายก็จะประวิงต่อไป และเมื่อประวิงต่อไป ก็จะไม่ได้ทำ เราก็จะต้องอดน้ำแน่จะกลายเป็นทะเลทรายแล้วก็จะอพยพไปที่ไหนก็ไม่ได้...”


โครงการเขื่อนคลองท่าด่านอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นการช่วยเหลือและบรรเทาปัญหาความเดือดร้อนจากอุทกภัยในพื้นที่ลุ่มน้ำนครนายก ซึ่งเกิดขึ้นเป็นประจำ รวมทั้งเพื่อช่วยเหลือราษฎรให้มีน้ำใช้ในการเกษตร การอุปโภคบริโภคโดยไม่ขาดแคลน ที่สำคัญเพื่อแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวที่เป็นอุปสรรคสำคัญในการเพาะปลูกอีกด้วย


โครงการที่สำคัญ


· โครงการพัฒนาลุ่มน้ำป่าสักอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดลพบุรี


· โครงการเขื่อนขุนด่านปราการชลอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนครนายก


· โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยแม่ประจันต์อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี


· โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการเก็บกักน้ำของอ่างเก็บน้ำยางชุมอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์


· โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยผากอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี


· โครงการจัดหาน้ำช่วยเหลือราษฎรบ้านแม่ปะ(อ่างเก็บน้ำห้วยตอง)อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงให้


· โครงการจัดหาน้ำช่วยเหลือราษฎรบ้านแม่ขอ อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่


· โครงการพัฒนาลุ่มน้ำลำตะเพิน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดกาญจนบุรี


· โครงการเพิ่มประสิทธิภาพระบบชลประทานเพื่อการทำนาในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส


· โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนครศรีธรรมราช


· โครงการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมในเขตเทศบาลเมืองหัวหินและวังไกลกังวลอันเนื่องมาจากพระราชดำริ


· โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยป่าเลา (ห้วยท่า)อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์


· โครงการพัฒนาพื้นที่ห้วยลานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่


· โครงการฝายทดน้ำบ้านลานกร่างอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี


· โครงการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมจังหวัดเพชรบุรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริ


· โครงการอ่างเก็บน้ำบ้านทุ่งเหียง


· โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยแม่ประจันต์อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลหนองหญ้าปล้อง อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี


· ฟาร์มตัวอย่างในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ บ้านตอหลัง ตำบลตันหยงลิมอ อำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส


· โครงการก่อสร้างอาคารอัดน้ำห้วยอินทนิลอันเนื่องมาจากพระราชดำริ หมู่ที่ 8 ตำบลครน อำเภอสวี จังหวัดชุมพร


· โครงการก่อสร้างอาคารอัดน้ำคลองกลางอันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านคลองกลาง หมู่ที่ 15 ตำบลละแม อำเภอละแม จังหวัดชุมพร


· โครงการฝายคลองปังหวานอันเนื่องมาจากพระราชดำริบ้านท่าแพ หมู่ที่ 4 ตำบลปังหวาน อำเภอพะโต๊ะ จังหวัดชุมพร


· โครงการแก้ไขปัญหาและพัฒนาพื้นที่หมู่บ้านอาพัดและหมู่บ้านใกล้เคียงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดพัทลุง


· ฟาร์มตัวอย่างในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ อำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี


· ฟาร์มตัวอย่างในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง


· โครงการพัฒนาลุ่มน้ำลำพะยังตอนบนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์


· โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยทราย ๔ อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร


· โครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำห้วยแหน่ง อำเภอภูพาน จังหวัดสกลนคร


· โครงการทำนบดินคลองกระโจมอันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านหินกูบ หมู่ที่ 3 ตำบลสลุย อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร


· โครงการอาคารอัดน้ำห้วยหอยพร้อมระบบส่งน้ำ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านบุรีรัมย์ หมู่ที่ 1 ตำบลในวงใต้ อำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง


· โครงการทำนบดินบ้านสามแยกอินทรีทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านอินทรีทอง หมู่ที่ 9 ตำบลคลองพา อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี


· โครงการก่อสร้างฝายทดน้ำคลองวายพร้อมระบบส่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านคลองวาย หมู่ที่ 7 ตำบลตะกุกเหนือ กิ่งอำเภอวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานี


· โครงการฝายห้วยน้ำแก้วอันเนื่องมาจากพระราชดำริ(กิจกรรมระบบส่งน้ำ) บ้านห้วยน้ำแก้ว หมู่ที่ 6 ตำบลหน้าเขา อำเภอเขาพนม จังหวัดกระบี่


· โครงการฝายบ้านด่าน 1 และโครงการฝายบ้านด่าน 2 อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลน้ำผุด อำเภอเมือง จังหวัดตรัง


· โครงการอ่างเก็บน้ำคลองหัวช้างอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลตะโหมด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง


· โครงการระบบส่งน้ำท่อระบายน้ำพนมวังก์อันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านพนมวังก์ หมู่ที่ 6 ตำบลพนมวังก์ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง


· โครงการอ่างเก็บน้ำบ้านปูยุดอันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านปูยุด หมู่ที่ 8 ตำบลคูหา อำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา


· โครงการอ่างเก็บน้ำคลองพวนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ(กิจกรรมระบบส่งน้ำ) บ้านควนเหมืองรู หมู่ที่ 8 ตำบลฉาง อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา


· โครงการฝายจะโหนงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านปลายเหมือง หมู่ที่ 7 ตำบลจะโหนง อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา


· โครงการจัดหาน้ำช่วยเหลือราษฎรตำบลทรายขาว หมู่ที่ 2 4 5 และ 6 ตำบลทรายขาว อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี


· โครงการฝายบ้านเหมืองแร่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านเหมืองแร่ หมู่ที่ 7 ตำบลอัยเยอร์เวง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา


· โครงการฝายทดน้ำคลองปุดอันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านปาตาลิมา หมู่ที่ 7 ตำบลบาละ อำเภอกาบัง จังหวัดยะลา


· โครงการฝายทดน้ำกูจิงรือปะ บ้านกูจิงรือปะ หมู่ที่ 4 ตำบลเฉลิม อำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส


· โครงการจัดหาน้ำช่วยเหลือพื้นที่การเกษตรบ้านฮูแตมาแจ หมู่ที่ 7 ตำบลกายูคละ อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส






หนึ่งความคิดบน “โครงการพระราชดำริด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ

  1. โครงการของพรองค์ท่านนั้นเป็นประโยชน์ให้แก่ประชาชนชาวไทยเป็นอย่างมาก

    ตอนนี้พระองค์ท่านทรงพระประชวรอยู่ที่โรงพยาบาลศิริราช
    ในถานะที่เป็นคนไทยคนหนึ่งข้าพเจ้าขอให้พระองคืท่านทรงหายจากอาการพระประชวรโดยเร็วและอยูคู่ชาวไทยเราไปตอลด ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะข้าพเจ้า

  2. โครงการของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว นั้น เป็นโครงการที่พระองค์ท่านยอมลงทุน ลงแรง ด้วยต้วของพระองค์ท่านเอง พระองคืท่านทรงไม่ท้อแท้แต่การทำงาน เพื่อประชาชน พระองค์ท่านทรงทำงานเพื่อประชาชนมาโดยตลอด จึงทำให้ประชาชนนั้น รักพระองค์ท่านเป็นเหมือนพ่อคนหนึ่ง มาโดยตลอด

  3. ขอพระองค์ทรงพระเจริญยิงยืนนานถ้าเราไม่มีพระเจ้าอยู่หัวเราก็ไม่มีชีวิตอยู่ได้จนถึงปัจจุบันหลอกนะค่ะเรารักพระเจ้าอยู่หัวค่ะ

ใส่ความเห็น

© Copyright 2017 Welovethaiking.com , all rights reserved