จากหลักการทรงงานสู่การปฏิบัติและผลสัมฤทธิ์แห่งการพัฒนา (5)

โครงการ “ตามรอยเท้าพ่อ” กระทรวงมหาดไทย

          พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้มีพระบรมราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ณ หอประชุมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 18 กรกฎาคม  2517 ความตอนหนึ่งว่า “…การพัฒนาประเทศต้องทำตามลำดับ ต้องสร้างพื้นฐาน คือความพอมี พอกิน พอใช้ของประชาชนส่วนใหญ่เป็นเบื้องต้นก่อน โดยใช้วิธีการและใช้อุปกรณ์ที่ประหยัด แต่ถูกต้องตามหลักวิชา เมื่อได้พื้นฐานที่มั่นคงพร้อมพอควรและปฏิบัติได้แล้ว จึงค่อยสร้างค่อยเสริมความเจริญและฐานะเศรษฐกิจขั้นที่สูงขึ้นโดยลำดับต่อไป”  ซึ่งอาจถือได้ว่าเป็นการพระราชทานแนวทางการพัฒนาแบบเศรษฐกิจพอเพียงเป็นครั้งแรก และต่อมาพระองค์ก็ได้ทรงจัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริขึ้นเพื่อทำหน้าที่เสมือนพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิตให้ประชาชนได้มาศึกษาเรียนรู้ภาคปฏิบัติอย่างแท้จริงก่อนนำไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับตนเองต่อไป

           จะเห็นได้ว่าปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริ เป็นปรัชญาที่ชี้ให้เห็นถึงแนวทางการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของประชาชนทุกระดับ ตั้งแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับประเทศ ในการพัฒนาและบริหารประเทศให้ดำเนินไปบนทางสายกลาง โดยประกอบด้วยคุณลักษณะ 3 ประการคือ ความพอประมาณ  ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว  โดยต้องตั้งอยู่บน 2 เงื่อนไข ได้แก่ 1. ความรอบรู้ รอบคอบ คือ  นำวิชาการต่างๆ มาประกอบกันอย่างเหมาะสมรอบด้านในการวางแผนงาน  และ 2. คุณธรรม คือ ตระหนักในคุณธรรม  มีความซื่อสัตย์สุจริตและความพากเพียรในการดำเนินชีวิต

           ที่ผ่านมาหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน รวมถึงประชาชนโดยทั่วไปต่างสนองพระราชดำริและน้อมนำหลักการเศรษฐกิจพอเพียงไปขยายผลจนเกิดผลสัมฤทธิ์มากมาย หนึ่งในนั้นก็คือกระทรวงมหาดไทยซึ่งเป็นหน่วยงานภาครัฐที่มีพันธกิจข้อหนึ่งคือ “เสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน และสนับสนุนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาและแก้ไข ปัญหาตาม แนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” โดยได้จัดทำโครงการ "ตามรอยเท้าพ่อ" ขึ้น เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการเผยแพร่พระราชกรณียกิจด้านการพัฒนาและได้มอบนโยบายให้หน่วยงานและบุคลากรในสังกัด ไม่ว่าจะเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด นายอำเภอ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน คณะกรรมการหมู่บ้าน ผู้บริหารสมาชิกสภาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเครือข่ายอาสาสมัครภาคประชาชน เรียนรู้ทำความเข้าใจในยุทธศาสตร์พระราชทาน "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และหลักการทรงงานของพระองค์อย่างลึกซึ้งเสียก่อน เพื่อให้สามารถนำหลักการดังกล่าวมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานและการพัฒนาได้อย่างถูกต้อง

          โดย “กลุ่มโครงการตามรอยเท้าพ่อ” ประกอบด้วย 4 กลุ่มงานที่สำคัญ คือ กลุ่มงานที่ 1 น้อมนำแนวพระราชดำริและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปสู่การประยุกต์ใช้ กลุ่มงานที่ 2 เสริมสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับแนวพระราชดำริและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มงานที่ 3 ส่งเสริมการขับเคลื่อนการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในภาคการเกษตรและชนบท และกลุ่มงานที่ 4 การส่งเสริมกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 2 เมษายน 2558

          ที่ผ่านมาโครงการตามรอยเท้าพ่อได้อนุมัติโครงการไปแล้วจำนวน 76 โครงการในพื้นที่ 64 จังหวัดทั่วประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการส่งเสริมอาชีพตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นอกจากนั้นจะเป็นโครงการพัฒนาศูนย์การเรียนรู้ โครงการบริหารจัดการแหล่งน้ำ และโครงการด้านการฟื้นฟูอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ซึ่งทุกโครงการล้วนน้อมนำหลักการทรงงาน แนวทางพระราชดำริ และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยมีเป้าหมายเพื่อลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ให้ประชาชนพ้นความยากจน สามารถพึ่งพาตนเองได้ในทุกสถานการณ์อย่างยั่งยืน

           สำหรับการทำงานในพื้นที่บุคลากรทุกคนได้บูรณาการการทำงานร่วมกับหน่วยงานและประชาชนในพื้นที่อย่างใกล้ชิด โดยยึดหลักร่วมคิด ร่วมทำ และร่วมเป็นเจ้าของ โดยยึดพื้นที่เป็นหลัก (Area Based) เพื่อให้โครงการพัฒนาต่างๆ ที่ดำเนินการมีความเหมาะสมกับสภาพพื้นที่ ลักษณะภูมิสังคม เป็นธรรมชาติ เรียบง่าย ประหยัด ตามแนวทางพระราชดำริ และตรงตามความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง พร้อมกันนั้นการเข้าไปดำเนินโครงการยังเข้าถึงพื้นที่อย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่องด้วยจิตใจที่มุ่งมั่น เสียสละ อดทน ยึดมั่นเพื่อประโยชน์ของประชาชน เนื่องจากงานพัฒนาชนบทจะต้องใช้เวลาตั้งแต่กระบวนการเรียนรู้ไปจนถึงการปฏิบัติจริงอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนในระยะยาว อันจะนำไปสู่ความอยู่ดีมีสุขของประชาชนอย่างยั่งยืนตลอดไป

           จากแนวทางและความมุ่งมั่นของกระทรวงมหาดไทยเพื่อสนองแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงอย่างจริงจังคือภาพฉายอันเป็นรูปธรรมว่าประเทศและประชาชนไทยโดยรวมได้ดำเนินรอยตามเบื้องพระยุคลบาทของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ได้พระราชทานแนวคิดและแนวทางปฏิบัติให้แก่พสกนิกรตั้งแต่ยังเป็นต้นกล้าของแนวพระราชดำริซึ่งบัดนี้ได้แตกหน่อเติบโตเป็นหลักการเศรษฐกิจพอเพียงที่ไพศาลมั่นคงอยู่บนผืนแผ่นดินไทย และจะผลิดอกออกผลของการพัฒนาแผ่เป็นร่มเงาแห่งความสุขศานต์แบบพอเพียงของประชาชนไปตราบนานเท่านาน

 

 

 

 

 

 

 

ขอขอบคุณ ห้องสมุดมั่นพัฒนา

ดูข้อมูลเพิ่มเติม กระทรวงมหาดไทย, รัฐบาลไทย

ใส่ความเห็น

© Copyright 2017 Welovethaiking.com , all rights reserved