เกษตร…หลักการองค์ความรู้มิติที่ 3 แห่งศาสตร์ของพระราชา



“…การเกษตรนั้นถือได้ว่าเป็นทั้งรากฐานและชีวิตสำหรับประเทศของเรา เพราะคนไทยเราส่วนใหญ่เป็นผู้มีอาชีพทางเกษตรกรรม ข้าพเจ้าจึงมีความเห็นเสมอมาว่า วิธีการพัฒนาที่เหมาะสมแก่ประเทศเราอย่างยิ่ง ก็คือจะต้องทำนุบำรุงเกษตรกรรมทุกสาขาให้พัฒนาก้าวหน้า เพื่อยกระดับฐานะความเป็นอยู่ของเกษตรกรทุกระดับให้สูงขึ้น…”

 

พระบรมราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์


ณ อาคารจักรพันธ์เพ็ญศิริ วันพฤหัสบดี ที่ 23 กรกฎาคม 2541


 

             จาก “น้ำ” และ “ดิน” ซึ่งเป็นหลักการองค์ความรู้ใน 2 มิติแรกแห่งศาสตร์ของพระราชา ได้แสดงให้เห็นอย่างแจ่มชัดในพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวว่า พระราชกิจทั้งปวงล้วนมุ่งสู่เป้าหมายหลักคือความอยู่ดีกินดีของปวงชนชาวไทยบนพื้นฐานของการพัฒนาอย่างยั่งยืนตามภูมิสังคม นอกจากนั้นบนเส้นทางการพัฒนาดังกล่าว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงให้ความสำคัญในเรื่องเกษตรกรรมซึ่งเป็นอาชีพหลักของประเทศ ทรงใช้หลักการพัฒนาการเกษตรที่ส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองได้ โดยเฉพาะในด้านอาหารเป็นอันดับแรกไม่ว่าจะเป็นข้าว พืชผัก ผลไม้ ทั้งยังทรงเน้นไม่ให้เกษตรกรพึ่งพาเฉพาะพืชเกษตรแต่เพียงอย่างเดียวเพราะมีความเสี่ยงจากความแปรปรวนของตลาดและความไม่แน่นอนของธรรมชาติ โดยทรงหาช่องทางให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นนอกเหนือไปจากภาคเกษตร เช่น โครงการศิลปาชีพทั่วประเทศ โครงการฝึกอบรมและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรในหมู่บ้านรอบศูนย์ศึกษาการพัฒนาตามแนวพระราชดำริ โครงการส่งเสริมอุตสาหกรรมน้ำมันปาล์มขนาดเล็ก โครงการศูนย์บริการการพัฒนาขยายพันธุ์ไม้ดอกไม้ผล และโครงการอื่นๆ อีกมาก

             ในการพัฒนาการเกษตรให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีแนวพระราชดำริที่ถือเป็นหลักเกณฑ์หรือเทคนิควิธีการซึ่งเป็นศาสตร์ด้านการเกษตรที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในทุกพื้นที่ เช่น

                - การพัฒนาการเกษตรที่จะได้ผลจริงนั้น จะต้องลงมือทดลองค้นคว้า ต้องปฏิบัติอย่างค่อยเป็นค่อยไป ให้มีการค้นคว้าทดลองทั้งก่อนการผลิตและหลังจากผลิต คือ พิจารณาดูตั้งแต่เรื่องความเหมาะสมของพืช ความเหมาะสมของดิน พืชอย่างใดจะเหมาะกับดินประเภทใด

                - การค้นคว้าเกี่ยวกับความต้องการของตลาดคือ การปลูกพืชที่ตลาดต้องการ ผลิตออกมาแล้วมีที่ขาย

                - การดูแลคุณภาพของผลผลิต โดยการใส่ใจในทุกขั้นตอนการผลิตและคัดสรรผลผลิตที่ดีออกสู่ตลาดเพื่อให้เกิดความเชื่อมั่นทั้งต่อผู้ซื้อและผู้บริโภค

                - การส่งเสริมความรู้ให้เกษตรกรได้มีความรู้เบื้องต้นในด้านการบัญชีและธุรกิจการเกษตร ในลักษณะที่พอจะทำธุรกิจแบบพึ่งตนเองได้ สำหรับในเรื่องนี้พระองค์ท่านทรงเห็นว่า การรวมกลุ่มกันของเกษตรกรจะช่วยได้เป็นอย่างดี

                - การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต แต่ไม่จำเป็นต้องส่งเสริมผลผลิตให้ได้ปริมาณสูงสุดแต่เพียงอย่างเดียว เพราะเป็นการสิ้นเปลืองค่าโสหุ้ยและทำลายคุณภาพดินในระยะยาว

                - การพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรในระยะยาว เพื่อให้เกษตรกรมีความเจริญก้าวหน้าอย่างค่อยเป็นค่อยไปและมีสภาพชีวิตที่มีความสุข ไม่เคร่งเครียดกับการเร่งรัดให้เกิดความเจริญรวดเร็วเกินไป

                - การประหยัด ลดค่าใช้จ่ายทางการเกษตรกรโดยอาศัยพึ่งพิงธรรมชาติเป็นปัจจัยสำคัญ เช่น สนับสนุนให้ใช้โค กระบือ ในการทำนามากกว่าให้ใช้เครื่องจักร การปลูกพืชหมุนเวียน โดยเฉพาะพืชตระกูลถั่ว เพื่อลดค่าใช้จ่ายเรื่องปุ๋ย หรือการใช้ปุ๋ยธรรมชาติแทนปุ๋ยเคมีซึ่งมีราคาแพง มีผลกระทบต่อคุณภาพของดิน

            นอกจากนั้นทรงเห็นว่าการพัฒนาฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติมีผลโดยตรงต่อการพัฒนาการเกษตร จึงทรงมุ่งที่จะให้มีการพัฒนาและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อเป็นรากฐานของการพัฒนาประเทศในระยะยาว ทรงสนพระราชหฤทัยอย่างยิ่งต่อการที่จะทำนุบำรุง ปรับปรุงสภาพของทรัพยากรธรรมชาติต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นป่าไม้ ที่ดิน แหล่งน้ำ ให้อยู่ในสภาพที่จะมีผลต่อการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอย่างมากที่สุด

             โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในด้านการพัฒนาการเกษตรที่กระจายอยู่ทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็น โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริด้านการพัฒนาการเกษตรในชนบท โครงการตามพระราชดำริด้านการพัฒนาชาวเขาและการเกษตรที่สูง โครงการเกษตรทฤษฎีใหม่ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ โครงการเกษตรผสมผสานตามแนวพระราชดำริ ได้ส่งผลโดยตรงต่อความกินดีอยู่ดีของเกษตรกรถ้วนหน้า เนื่องจากเป็นโครงการที่มุ่งแก้ปัญหาหลักด้านการพัฒนาการเกษตร ทำให้เกษตรกรมีโอกาสมากขึ้นในการเข้าถึงแหล่งความรู้ในด้านเทคนิคและวิชาการเกษตรสมัยใหม่ ให้เกษตรกรได้มีโอกาสเรียนรู้และเห็นตัวอย่างของความสำเร็จของการผลิตในพื้นที่ต่างๆ และสามารถนำไปปรับใช้ในการเพาะปลูกของตนเองอย่างได้ผล



 

 

 

 

ขอขอบคุณ ห้องสมุดมั่นพัฒนา

ดูข้อมูลเพิ่มเติม :   มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ

                                หนังสือสัจธรรมแห่งแนวพระราชดำริสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน

ใส่ความเห็น

© Copyright 2017 Welovethaiking.com , all rights reserved