เล่าเรื่องพระมหากรุณาฯ ผ่านผ้าปัก “ชาวไทยภูเขาใต้ร่มพระบารมี”


ศิลปกรรมสื่อผสมหัตถกรรมผ้าชาวไทยภูเขาประณีต ผลงานศิลปะ 40 ชิ้น ถ่ายทอดความงดงามในงานหัตถกรรมชาวไทยภูเขา ผลงานดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งในโซนแสดงในพื้นที่ ดิ อีเวนต์ฮอลล์ เซ็นทรัลชิดลม

กว่า 7 ทศวรรษที่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานัปการ ทรงทุ่มเทพระวรกายเพื่อบำบัดทุกข์บำรุงสุขคนไทยทุกหมู่เหล่า เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมและทรงพัฒนาชีวิตราษฎรทุกแห่งหน...



แม้แต่พื้นที่ที่เคยทุรกันดารบนดอยสูง...

ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ และเนื่องในโอกาสมหามงคล 12 ส.ค. เฉลิมพระชนมพรรษา 85 พรรษา สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ได้ร่วมกับห้างเซ็นทรัล ศูนย์การค้าเซ็นทรัล เอ็มบาสซี และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)

จัดนิทรรศการ “จากขุนเขา สู่...ศิลปาชีพ : 70 ปี ฟ้าในเฟรม” เผยแพร่พระราชกรณียกิจ พระราชจริยวัตรอันงดงาม และพระเมตตาที่ได้พระราชทานความช่วยเหลือชาวไทยภูเขาให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน ณ ดิ อีเวนต์ฮอลล์ ชั้น 3 เซ็นทรัลชิดลม และเซ็นทรัล เอ็มบาสซี ถึง 16 ส.ค.

ทั้งนี้ ศิลปกรรมสื่อผสมหัตถกรรมผ้าชาวไทยภูเขาประณีต ผลงานศิลปะ 40 ชิ้น ถ่ายทอดความงดงามในงานหัตถกรรมชาวไทยภูเขา และพระมหากรุณาธิคุณที่พระราชทานแสงสว่างในอาชีพทดแทนให้แก่ชาวไทยภูเขา ผลงานหัตถกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งในโซนแสดงในพื้นที่ ดิ อีเวนต์ฮอลล์ เซ็นทรัลชิดลม



อ.นันทพงศ์ สินสวัสดิ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านงานจิตรกรรมต้นแบบภาพปัก สวนจิตรลดา ให้รายละเอียด บอกเล่าถึงการสร้างสรรค์ศิลปกรรมสื่อผสมหัตถกรรมผ้าชาวไทยภูเขาครั้งนี้ว่า โซนนี้นอกจากได้เชิญ “โต๊ะทรงงาน” พร้อมลายพระหัตถ์ที่สะท้อนความห่วงใยพสกนิกรมาจัดแสดง ถ่ายทอดการทรงงาน ยังมีผลงาน “บันทึกของพ่อ” ที่สร้างสรรค์ด้วยเทคนิคพิเศษ บรรจงปักเรียงร้อยบนรูปม้วนฟิล์มที่ประดิษฐ์จากผ้าไหมที่ถูกแรงเงาสร้างน้ำหนักสีด้วยผ้าซ้อนผ้า ขณะที่ศิลปกรรมสื่อผสม 40 ชิ้นที่จัดแสดงในโซนนี้ จัดแสดงพร้อมไปกับเครื่องแต่งกายชาวไทยภูเขาแบบดั้งเดิม 6 เผ่า

“ศิลปกรรมสื่อผสมหัตถกรรมผ้าชาวไทยภูเขา มีแนวคิดจากผ้าชาวเขาที่พระองค์ท่านทรงสนับสนุน ในผลงานจะเห็นถึงเทคนิค วิธีการ กระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะในแนวทางที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวเขา จะเห็นว่าผ้าชาวเขาบางเผ่าปักไว้อย่างซับซ้อน บางเผ่าใช้การปักครอสติตช์ มีเทคนิคการทอ การย้อม การปักไขว้ การเนา อย่างละเอียด ซึ่งถือเป็นความพิเศษที่หาชมได้ยาก และประณีตมาก ซึ่งมีการนำจุดเด่นเหล่านั้นมาสร้างสรรค์เป็นส่วนหนึ่งในผลงาน”



มีการนำเสนอเรื่องราวพระมหากรุณาธิคุณในรูปลักษณ์ที่เป็นรูปธรรม นำมาผนวกสร้างสรรค์ร่วมกัน โดยทุกชิ้นงานบอกเล่าเรื่องราวความรู้สึกความเป็นชาวเขา จะไม่เป็นแบบเรียลลิสติกมาก อย่างที่ได้เห็นจะเป็นรูปการ์ตูนง่าย ๆ สื่อแสดงถ่ายทอดวิถีชีวิตความเป็นอยู่ ผสานกับสิ่งที่พระองค์ท่านทรงมีพระมหากรุณาธิคุณในโครงการต่าง ๆ อาทิ ด้านปศุสัตว์ ไม่ว่าจะเป็นการเลี้ยงปลา หมู แกะ หรือเป็ดอี้เหลียง ฯลฯ ที่พระราชทานให้ทดลองเลี้ยงเป็นสัตว์เกษตร

ภาพ “อุ่นใจด้วยใยแกะ” ผลงานที่สื่อแสดงถึงช่วงฤดูหนาวในภาคเหนือซึ่งมีอุณหภูมิเย็นจัด ชาวไทยภูเขามักขาดแคลนเครื่องนุ่งห่มเพื่อให้ความอบอุ่น โครงการทดลองเลี้ยงแกะและสัตว์ปีกตามพระราชดำริแห่งแรกจึงกำเนิดขึ้นที่บ้านร่มฟ้าทอง อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย เมื่อ พ.ศ. 2541 เพื่อให้ชาวไทยภูเขานำขนแกะมาทอเป็นเครื่องนุ่งห่มกันหนาว รวมทั้งสร้างรายได้เสริมจากการทอผ้าขนแกะและผลิตภัณฑ์จากแกะ



“ปลาเรนโบว์เทราต์ที่เฮาเลี้ยง” เรนโบว์เทราต์ ปลาน้ำจืดซึ่งอาศัยอยู่ในลำธารตามธรรมชาติที่สะอาดและมีอุณหภูมิ 10-20 องศาเซลเซียส เนื้อมีรสชาติดี จึงเหมาะที่จะเลี้ยงในแหล่งน้ำบนดอย เพื่อเป็นอาหารและสร้างรายได้ให้แก่ชาวไทยภูเขา ปัจจุบันมีการเลี้ยงปลาเรนโบว์เทราต์ในพื้นที่โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ตามพระราชดำริ ดอยดำ อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่

ภาพ “แกะเลี้ยงคน” โครงการทดลองเลี้ยงแกะและสัตว์ปีกตามพระราชดำริแห่งแรกกำเนิดขึ้นที่บ้านร่มฟ้าทอง อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย เมื่อ พ.ศ. 2541 จากนั้นได้ขยายผลไปสู่โครงการสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูง บ้านห้วยหยวกป่าโซ อำเภอแม่ฟ้าหลวง และดอยบ่อ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย โดยมุ่งเน้นให้ชาวไทยภูเขาในพื้นที่ซึ่งมีความรู้เรื่องการทอผ้า เช่น เผ่าอาข่า ลาหู่ และกะเหรี่ยง นำขนแกะไปทอและสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เพื่อเป็นรายได้ เป็นต้น

นอกจากนี้ ผลงานสื่อผสมยังแสดงถึง โครงการพระราชดำริฝนหลวง การส่งเสริมการทำการเกษตรอย่างถาวรในพื้นที่ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ฯลฯ โดยทั้ง 40 ผลงานศิลปกรรมแบ่งออกเป็น.. ส่วนที่นำผ้าชาวเขามาจัดวางเป็นรูปทรงศิลปะสมัยใหม่ รูปทรงเรขา คณิต ขณะที่อีกส่วนเป็นผ้าปักบนสะดึง โดยมีภาพขนาดใหญ่ถ่ายทอดเรื่องการศึกษา โรงเรียนพ่อหลวงอุปถัมภ์ ภาพผลงานบอกเล่าวิถีชีวิต วัฒนธรรม ความเป็นอยู่ และอีกส่วนหนึ่งเป็นรูปทรงอิสระ ผลงานแสดงให้เห็นเส้นไขว้ เส้นตัดกัน มีพื้นที่ของผ้าชาวเขาสีต่าง ๆ ผนวกเข้ากับงานปักไหม



ถ่ายทอดโครงการพระราชดำริต่าง ๆ

อ.นันทพงศ์ เล่าเพิ่มอีกว่า ศิลปกรรมสื่อผสมแต่ละภาพ กว่าที่จะเกิดเป็นผลงาน ทุกชิ้นงานต้องใช้เวลาและให้ความสำคัญกับรายละเอียด นับแต่การออกแบบ การสรรหาผืนผ้าที่มีความเหมาะสมลงตัวทั้งในด้านลวดลายและสี เพื่อนำมาประกอบเป็นชิ้นงาน สร้างสรรค์เป็นงานศิลปกรรมร่วมสมัยเทคนิคสื่อผสม ซึ่งเป็นความภาคภูมิใจที่ในชีวิตใต้ร่มพระบารมีได้ใช้ความรู้ความสามารถถวายงานใต้เบื้องพระยุคลบาท ในมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ได้ทำหน้าที่เป็นผู้ออกแบบและถ่ายทอดความสวยงามงานหัตถกรรมชาวไทยภูเขา จากงานโครงการหลวงและงานศิลปาชีพในล้นเกล้าล้นกระหม่อมทั้งสองพระองค์ นำเสนอผ่านนิทรรศการครั้งนี้

“ผลงานศิลปกรรมทุกชิ้นจัดสร้างด้วยฝีมือสมาชิกศิลปาชีพซึ่งตั้งใจสร้างสรรค์ผลงาน ที่เห็นทั้งหมดในห้องนิทรรศการเป็นผ้าชาวเขาทั้งหมด จากที่ได้จัดแบ่งเป็นโซนเผ่าต่าง ๆ ได้แก่ ม้ง, เย้า (เมี่ยน), มูเซอ (ลาหู่), ลีซอ, กะเหรี่ยง และอาข่า ก็จะใช้ผ้าของชาวเขาเผ่านั้น ส่วนการทำงานจะมีข้อยากอยู่บ้างคือ การทำงานศิลปกรรมให้มีการแสดงออกของสีที่ลงตัว ทั้งนี้ก็จะต้องเลือกผ้าที่มีสีสันผนวกกับงานปัก ซึ่งผ้าชาวเขาส่วนใหญ่สีจะสดใสมาก”



ส่วนงานปักที่เห็นเป็นการปักบนสะดึง ซึ่งได้แรงบัลดาลใจมาจากการปักซอยของโครงการศิลปาชีพ และการออกแบบเป็นรูปทรงเรขาคณิต ในรูปแบบดังกล่าวทาง อ.นันทพงศ์ เพิ่มเติมอีกว่า มีความหมายเปรียบดั่งรูปทรงของพื้นที่ที่ทั้งสองพระองค์เสด็จพระราชดำเนินไป โดยถ้ามองจากแผนที่ มองจากมุมสูง ๆ จะเห็นว่าแต่ละพื้นที่มีรูปทรงแตกต่างกันไป ก็ใช้รูปทรงเหล่านี้สื่อพื้นที่ที่มีความต่างกัน นำสิ่งนี้มาเป็นสื่อแสดง ถ่ายทอดถึงการที่ ทั้งสองพระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทั่วทุกภูมิภาค ทุกพื้นที่ แม้ในท้องถิ่นทุรกันดาร



...เหล่านี้ก็เป็นส่วนหนึ่งจากศิลปกรรมสื่อผสมที่ออกแบบสร้างสรรค์นำเสนอไว้ในนิทรรศการ “จากขุนเขา สู่...ศิลปาชีพ : 70 ปี ฟ้าในเฟรม” ถ่ายทอดคุณค่า ความงาม ความประณีต และที่สำคัญยิ่งคือ... พระเมตตาล้นพ้น...

พระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้...




................................

พงษ์พรรณ บุญเลิศ

ที่มา : เดลินิวส์ https://www.dailynews.co.th/article/590462

และ มติชน https://www.matichon.co.th/news/623938

ใส่ความเห็น

© Copyright 2017 Welovethaiking.com , all rights reserved